حجت الاسلام سید محمد جواد انفرادی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به ابعاد راهبردی پیام تاریخی امام خمینی(ره) به میخائیل گورباچف، اظهار داشت: این پیام که در آستانه تحولات جهانی صادر شد، تنها یک نامه دیپلماتیک نبود، بلکه یک تحلیل تمدنی و هشداری الهی به جهان مادهگرا بود که با پیشبینی دقیق فروپاشی بلوک شرق، عطش معنوی بشر معاصر را یادآوری کرد.
استاد حوزه علمیه افزود: امام (ره) با تشخیص بحران درونی نظام کمونیستی، به گورباچف توصیه کردند به جای پناه بردن به غرب مادی، به دامان اسلام و معنویت پناه ببرد. این سخن، در واقع نقدی دو جانبه بود هم بر ماتریالیسم مارکسیستی و هم بر ماتریالیسم لیبرالیستی حاکم بر غرب.
وی با اشاره به محورهای اصلی پیام، تصریح کرد: تأکید بر «حقوق واقعی بشر» در مقابل حقوق بشر لیبرالی، پیشبینی «خروج از زندان طبیعت» توسط معنویت و هشدار درباره «خطر نابودی سرمایههای انسانی» در نظامهای مادی، از نقاط درخشان این پیام بود که نشان از عمق بینش و شجاعت امام (ره) داشت.
حجت الاسلام انفرادی خاطرنشان کرد: امروز پس از سه دهه، جهان بیش از هر زمان دیگری در باتلاق مادیت و بحران هویت دست و پا میزند و پیام امام خمینی(ره) همچنان به عنوان چراغی فراسوی تاریخ میدرخشد و دعوت به بازگشت به فطرت الهی را تکرار میکند.
استاد حوزه علمیه با اشاره به ابعاد کمترشنیده شده پیام امام خمینی (ره)، گفت: این پیام در واقع یک «گفتمان تمدنی» بود که سه ساحت «نقد تمدن مادی»، «پیشبینی تاریخی» و «ارائه آلترناتیو» را در بر میگرفت. امام خمینی(ره) با بیان اینکه «مارکسیسم در موزههای تاریخ سیاسی جهان جای خواهد گرفت»، پایان یک ایدئولوژی را اعلام کردند و همزمان با بیان «خطر اصلی حالا غرب است»، بحران تمدن لیبرال را نیز پیشبینی نمودند.
وی ابراز کرد: نکته عمیق دیگر در پیام، «نگاه انسانی» به ملت شوروی بود. امام خمینی(ره) با آگاهی از سابقه دینی مردم آن سرزمینها، با جملۀ «ما با ملت شوروی در صلح و صفا هستیم»، راهی برای دیالوگ با تودههای تحت ستم باز کردند. این نگاه فراتر از دیپلماسی رسمی، بر اساس بینش امتمحور اسلامی بود.
حجت الاسلام انفرادی به بعد معرفتشناختی پیام اشاره کرد و ادامه داد: امام خمینی(ره) خطاب به گورباچف تأکید کردند: «اولین مسئلهای که در این مرحله باید مورد بررسی قرار گیرد این است که آیا انسان در این طبیعت زندانی است یا میتواند از این زندان عبور کند؟». این پرسش، نقد ریشهای بر فلسفه مادی حاکم بر شرق و غرب بود و در واقع نشان میداد بحران اصلی، بحران «معناشناسی زندگی» است.
استاد حوزه علمیه به تشریح زمانشناسی هوشمندانه صدور پیام پرداخت و اظهار کرد: این پیام در دی ۱۳۶۷، همزمان با تشدید نشانههای فروپاشی در شوروی و یک سال قبل از سقوط دیوار برلین صادر شد، این نشان میدهد رهبر انقلاب اسلامی از عمق تحولات جهانی آگاه بودند و فرصت را برای ارائه یک پیام جهانشمول مغتنم شمردند.
وی به پیامهای درون متنی اشاره کرد و افزود: امام خمینی(ره) با توصیه مطالعه آثار فلاسفه غرب و فیلسوفان اسلامی، در واقع به گورباچف و نخبگان جهانی میفهماندند که راه نجات، نه در غربزدگی و نه در انزوا، بلکه در گفتوگوی آگاهانه با میراث فکری بشر و کشف حقیقت است.
حجت الاسلام انفرادی بیان کرد: این نامه تاریخی، اعتماد به نفس بیسابقهای به جهان اسلام و جنبشهای بیداری بخشید. نشان داد که یک رهبر دینی در کشوری تازه انقلابی شده، میتواند با اقتدار با ابرقدرتها سخن بگوید و برای آنان نسخه بنویسد، این امر، الگویی برای رهبران مقاومت در منطقه شد.
وی به پیشبینی بحران خانواده و اخلاق در جوامع غربی اشاره کرد که در پیام به آن اشاره شده بود و گفت: امام خمینی(ره) هشدار دادند که غرب هم با بحرانهای جدی روبرو است، امروز پس از سه دهه، فروپاشی خانواده، بحران هویت جنسی و افسردگی گسترده در جوامع غربی، مصداق عینی همان هشدارها است.
وی با اشاره به «کاربرد امروزی پیام»، تأکید کرد: امروز که جهان شاهد ظهور نئولیبرالیسم افراطی و بحرانهای زیستمحیطی و اخلاقی است، پیام امام خمینی(ره) بیش از پیش اهمیت دارد. ایشان نشان دادند که تمدن جدید باید بر پایه توحید و معنویت استوار باشد، نه بر محوریت سود و لذت، این پیام سندی زنده برای نقد نظم جهانی کنونی و ارائه آلترناتیوی انسانی و الهی است.
استاد حوزه علمیه ابراز کرد: پیام به گورباچف، نه یک رویداد ژئوپلیتیک، بلکه یک رخداد معرفتی بود که مرزهای اندیشه مادی را درنوردید و نشان داد انقلاب اسلامی تنها یک جنبش سیاسی نیست، بلکه حامل پیامی تمدنی برای همه انسانهای جویای حقیقت است، این میراث فکری، همچنان بزرگترین سرمایه جمهوری اسلامی در عرصه دیپلماسی فرهنگی و معنوی جهان محسوب میشود.
انتهای پیام./
نظر شما